Bioróżnorodność jest coraz częściej używanym słowem w odniesieniu do racjonalnego zagospodarowania i dbania o środowisko. 22 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej, a w 2021 roku przypada 25-lecie działań na rzecz różnorodności biologicznej, co jest jednocześnie hasłem tegorocznych obchodów. Warto więc przyjrzeć się znaczeniu tego słowa. Definicja mówi, że jest to zróżnicowane bogactwo form życia, które można spotkać na Ziemi pod względem gatunkowym, ekologicznym czy genetycznym. Można więc w uproszczeniu powiedzieć: im więcej różnych organizmów z różnym zestawem genów tym lepiej. Taka sytuacja umożliwia powstawanie bardzo gęstych siatek zależności między organizmami, dzięki czemu nawet jeśli nastąpi obniżenie liczebności jednego z gatunków, to tą niszę może wypełnić inny. W taki sposób zostaje zachowana równowaga, a dany ekosystem może nadal istnieć w prawie niezmienionej formie. Jest to niezwykle istotne dla nas ludzi - pomimo udogodnień cywilizacyjnych oraz zaawansowanej techniki nadal jesteśmy bardzo zależni od zmian zachodzących w otaczającym nas środowisku, na które mamy bezpośredni i pośredni wpływ.


Parki krajobrazowe wspierają ochronę bioróżnorodności i tworzone są na obszarach z bogatym zróżnicowaniem gatunkowym i siedliskowym. Należą do nich:

- obszary leśne - na obszarze parków występują różne ich rodzaje: od borów i dąbrów poprzez grądy czy olsy. Dla środowiska ważna jest grupa lasów bagiennych. Można tam spotkać - w zależności od typu lasu: sosnę zwyczajną, świerk pospolity, brzozę brodawkowatą czy olszę czarną. W warstwie krzewów można zaobserwować m.in. kruszynę pospolitą czy kalinę koralową, w najniższej części lasu natomiast występują różne rodzaje torfowców i turzyc. Obszary bagienne są istotne także ze względu na wspomaganie utrzymania odpowiedniego obiegu wody.

- tereny nieleśne - na terenie parków mają wiele do zaoferowania pod względem różnorodności - łąki, pastwiska, murawy kserotermiczne czy zbiorowiska przy ciekach i zbiornicach wodnych zawierają w sobie bogactwo gatunkowe z królestwa roślin. Warto zwrócić uwagę na półnaturalne zbiorowiska łąkowe, które cechuje bardzo wysoka bioróżnorodność florystyczna i posiadają w zależności od umiejscowienia stanowiska rzadkich i chronionych gatunków m.in. storczyków: storczyka szerokolistnego, storczyka Fuchsa, kukułki bzowej czy kruszczyka błotnego. Nie są one tak okazałe jak te spotykane w sklepach ogrodniczych, jednakże przyglądając się im bliżej można dostrzec ich piękno i wyjątkowość.

- tereny wodne - sporą część obszarów parków zajmują także rzeki, jeziora, stawy i różne zbiorniki wodne. Na szczególną uwagę zasługują stawy rybne. To one są siedliskiem dla wielu organizmów. Warte uwagi są tu szczególnie ptaki związane z wodą, dla których te obszary są idealnym miejscem życia m.in. gęgawy, żurawie, czaple, bąki, mewy, rybitwy, wodniki. Nie można także zapomnieć o rybach czy płazach – te drugie wybierają płytsze i szuwarowe fragmenty stawów.

Tak zróżnicowane siedliska zapewniają miejsce bytowania licznym bezkręgowcom. Od urokliwych motyli poprzez chronione chrząszcze z rodziny biegaczowatych po pająki i mięczaki. Występują tutaj różnorodne gatunki grzybów. W lasach iglastych można spotkać siedzenia sosnowego, lakówkę ametystową. Na łąkach znana jest czubatka kania czy okratek australijski. Natomiast same drzewa porastają żółciak siarkowy, błyskoporek podkorowy a na zmurszałych pniach występuje smolucha bukowa czy też wachlarzowiec olbrzymi. Obszary te bogate są również w różne rzadkie i chronione gatunki ssaków.

Parki krajobrazowe stanowią obszary chronione przede wszystkim ze względu na wartości przyrodnicze ale także historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe, w celu ich zachowania w warunkach zrównoważonego rozwoju. Na Dolnym Śląsku jest 12 parków krajobrazowych i każdy z nich chroni bioróżnorodność danego obszaru. Z takich miejsc wartych zobaczenia są m.in. Dolina Baryczy, Dolina Bobru, Stawy Przemkowskie, Wąwóz Myśliborski. Warto więc je odwiedzić i spędzić czas na łonie przyrody wraz z całym jej bogactwem.

Zmiany klimatyczne i działalność człowieka znacznie zmieniają środowisko przyrodnicze, dlatego ważne jest abyśmy wspólnie troszczyli się o przyrodę, która jest naszym środowiskiem życia i doceniali jej różnorodność biologiczną.

W imieniu Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych serdecznie zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą edukacyjną oraz licznymi wydawnictwami, wśród których jest m. in. seria publikacji pt. „Bioróżnorodność na terenie parków krajobrazowych”.

1.jpg 2.jpg 3.jpg

4.jpg 5.jpg 6.jpg

7.jpg 8.jpg 9.jpg