Drzewa to, organizmy roślinne o największych rozmiarach w świecie roślin. W wielu kulturach stanowią miejsca przebywania różnorakich bóstw, ze względu na to są przedmiotem czci i szacunku. Wiekowe drzewa chroni się nie tylko jako wytwory zjawisk przyrodniczych, ale także jako obiekty kulturowe. Cele ochrony drzew są różnorakie: naukowe, genetyczne, krajobrazowe (estetyczne), ekologiczne, historyczne (zabytkowe, pamiątkowe), patriotyczne, dydaktyczne.
Pomysłodawcą Światowego Dnia Drzewa był amerykański znawca i miłośnik przyrody Juliusz Sterling Morton.
Ze względu na ta wyjątkową okazję pragniemy przedstawić gatunek drzewa jakim jest lipa szerokolistna.


Czy wiesz, że lipa szerokolistna:

- nazywana zamiennie lipą wielkolistną.

- w Polsce oprócz tego gatunku rodzimie występuje jeszcze tylko lipa drobnolistna (Tilia cordata Mill.).

- wraz z lipą drobnolistną na obszarze wspólnego występowania tworzy płodnego mieszańca, lipę holenderską (Tilia x europea).

- naturalnie rośnie w środkowej i południowej Europie, Turcji (w Polsce osiąga północną granicę zasięgu).

- to drzewo długowieczne (obserwowano okazy mające nawet 600 lat). Lipy są drugimi po dębach najdłużej żyjącymi europejskimi drzewami liściastymi.

- jest to gatunek ciepłolubny, cieniolubny, mrozoodporny (chociaż podatny na wiosenne przymrozki). Cechuje go wrażliwość na zasolenie gleby. Kwitnie najwcześniej spośród lip, od połowy czerwca i w lipcu (dwa tygodnie wcześniej od lipy drobnolistnej).

- najwyższa w Europie rośnie w Irlandii i mierzy 41,5 m.

Dobroczynna lipa (legendy o lipie):

Według celtyckiego horoskopu leśnego (opartego na wierzeniach w moc poszczególnych gatunków drzew) opiekunem drzewnym osób urodzonych 11.03 – 20.03 oraz 13.09 – 22.09 jest lipa. Osoby „spod lipy” charakteryzuje realizm, spokój wewnętrzny, natchnienie, piękno.

W Polsce drzewo to uważano za dobre i przyjazne ludziom, dlatego chętnie
sadzono je przy gospodarstwach domowych. Wierzono, że sen pod lipą daje zdrowy odpoczynek, a senne marzenia się spełniają. Słowianie uznawali lipę za drzewo święte, ten pogląd przejęli także chrześcijanie, którzy zawieszali figurki Matki Boskiej na lipie i budowali kapliczki pod tymi drzewami. Lipę traktowano jako opiekuna pojedynczych osób i całych rodzin. Sadzeniem lip upamiętniano często narodziny dziecka (miało mu to przynieść zdrowie, mądrość i szczęście), a także śluby – dlatego właśnie w pobliżu szlacheckich dworów rosło tak wiele tych drzew. Lipa miała chronić ludzi przed piorunami i złymi duchami. Odbywano pod nią narady wojenne i sądy, gdyż wierzono, że rozjaśnia myśli i podpowiada właściwe rozwiązania.

Łotysze traktowali lipę jako drzewo żeńskie. Kobiety ofiarowywały jej mleko, masło i sery w zamian za opiekę i zdrowie rodziny. Mężczyźni z jej gałązek wytwarzali kropidła, używane później w pogańskich rytuałach.

W lipie z Czarnego Potoku wypalano węgiel drzewny, który pomagał w leczeniu paradontozy i innych chorób zębów. Lipowe napary są skutecznym środkiem regenerującym po długotrwałej pracy umysłowej a także ułatwiają zasypianie. Nektar, pyłek, spadź lipowa licznie przywabiają owady zapylające.

Na zdjęciu przedstawiona jest lipa szerokolistna „Anna” z Muchowa, która rośnie na terenie Parku Krajobrazowego „Chełmy”. „Anna” z Muchowa w 1966 roku została objęta ochroną pomnikową. Jest najgrubszą lipą szerokolistną na Dolnym Śląsku, ma w obwodzie 790 cm, mierzy 26 metrów, jej wiek szacuje się na 300 lat. Imię lipie nadano na cześć księżniczki świdnickiej (1339-1362), królowej czeskiej oraz cesarzowej rzymskiej, żony Karola IV Luksemburskiego.

Anna Muchów.jpg Lipa w Muchowie 1.jpg Lipa w Muchowie 2.jpg